Rüşvet Suçu (TCK 252) Ve Cezası Nedir?
Rüşvet suçu, kamu görevlilerinin görevlerini tarafsız ve dürüst bir şekilde yerine getirmelerini sağlamak amacıyla düzenlenmiş önemli suç tiplerinden biridir. Bu suç, Türk Ceza Kanunu’nun 252. maddesinde düzenlenmiştir.
Rüşvet suçu, bir kamu görevlisinin görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması karşılığında menfaat sağlaması ya da bu yönde anlaşmaya varılması halinde ortaya çıkar. Bu suç hem rüşvet veren kişi hem de rüşvet alan kamu görevlisi açısından cezai sorumluluk doğurur.
Uygulamada rüşvet suçu; özellikle kamu ihaleleri, denetimler, ruhsat işlemleri, idari işlemler ve kamu görevlileriyle yürütülen işlemler sırasında gündeme gelebilmektedir.
Rüşvet Suçunun Kanuni Düzenlemesi (TCK 252)
Türk Ceza Kanunu’nun 252. maddesine göre; Görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için bir kamu görevlisine doğrudan veya aracılar vasıtasıyla menfaat sağlayan kişi 4 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
-Rüşvet alan kamu görevlisi
-Rrşvet anlaşmasına aracılık eden kişiler
-Rüşvet ilişkisi kapsamında menfaat sağlayan üçüncü kişiler
De bu suç kapsamında cezalandırılmaktadır.
Bu nedenle rüşvet suçu çok taraflı bir suç niteliği taşımaktadır.
Rüşvet Suçunun Unsurları
Rüşvet suçunun oluşabilmesi için bazı temel unsurların bulunması gerekir.
1. Kamu Görevlisinin Bulunması
Rüşvet suçunun temel unsurunu kamu görevlisi oluşturur. Kamu görevlisinin görev alanıyla ilgili bir iş için menfaat sağlaması gerekir.
Ancak kanun koyucu bazı durumlarda kamu görevlisi olmayan kişiler için de bu hükümlerin uygulanacağını kabul etmiştir.
Örneğin;
-Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları
-Kamu şirketleri
-Kamu yararına çalışan dernekler
-Kooperatifler
-Halka açık anonim şirketler
Adına hareket eden kişiler de bu kapsamda değerlendirilir.
2. Menfaat Sağlanması
Rüşvet suçunun oluşabilmesi için kamu görevlisine veya göstereceği bir kişiye menfaat sağlanması gerekir.
Bu menfaat, para, hediye, mal, hizmet, ekonomik değer taşıyan herhangi bir avantaj şeklinde olabilir.
3. Rüşvet Anlaşması
Rüşvet suçunun oluşması için taraflar arasında rüşvet konusunda anlaşmaya varılması yeterlidir.
Kanuna göre; Rüşvet konusunda anlaşmaya varılması halinde suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur.
Bu nedenle menfaatin gerçekten verilmiş olması şart değildir. Anlaşma yapılması suçun oluşması için yeterlidir.
Rüşvet Teklifi veya Talebinin Kabul Edilmemesi (TCK 252/4)
Eğer;
-Kamu görevlisi rüşvet talep etmiş ancak kişi bunu kabul etmemişse
-Kişi rüşvet teklif etmiş ancak kamu görevlisi bunu kabul etmemişse
Bu durumda verilecek ceza yarı oranında indirilir.
Rüşvet Suçunda Aracılık (TCK 252/5)
Rüşvet suçunda çoğu zaman aracı kişiler bulunabilir.
Kanuna göre;
-Rüşvet teklifinin iletilmesi
-Rüşvet anlaşmasının sağlanması
Rüşvetin temin edilmesi
Gibi faaliyetlerde bulunan kişiler de müşterek fail olarak cezalandırılır.
Rüşvet Suçunda Cezanın Artırılması (TCK 252/7)
Bazı durumlarda rüşvet suçunun cezası artırılmaktadır.
Örneğin rüşvet alan kişinin, hâkim, hakem, bilirkişi, noter, yeminli mali müşavir olması halinde verilecek ceza üçte birden yarısına kadar artırılmaktadır.
Yabancı Kamu Görevlilerine Rüşvet (TCK 252/9)
Türk Ceza Kanunu, yalnızca Türkiye’deki kamu görevlilerine değil, aynı zamanda yabancı kamu görevlilerine verilen rüşveti de suç olarak düzenlemiştir.
Bu kapsamda;
-Yabancı devlet kamu görevlileri
-Uluslararası mahkeme hâkimleri
-Uluslararası örgüt görevlileri
Gibi kişilere menfaat sağlanması da rüşvet suçu kapsamında değerlendirilmektedir.
Rüşvet Suçunda Tüzel Kişilere Uygulanacak Güvenlik Tedbirleri (TCK 253)
Rüşvet suçunun işlenmesi sonucunda bir şirket veya tüzel kişi lehine menfaat sağlanmışsa, bu tüzel kişiler hakkında da bazı güvenlik tedbirleri uygulanabilir.
Bu tedbirler;
-Faaliyet izninin iptali
-Müsadere
-Belirli faaliyetlerin yasaklanması
Şeklinde olabilir.
Rüşvet Suçunda Etkin Pişmanlık (TCK 254)
Türk Ceza Kanunu’nda rüşvet suçu bakımından etkin pişmanlık hükümleri düzenlenmiştir.
Buna göre;
-Rüşvet alan kişinin
-Rüşvet veren kişinin
-Rüşvete aracılık eden kişilerin
Durum resmi makamlar tarafından öğrenilmeden önce yetkili makamlara bildirimde bulunmaları halinde cezaya hükmolunmayabilir.
Ancak bu düzenleme yabancı kamu görevlilerine verilen rüşvet bakımından uygulanmamaktadır.
Rüşvet Suçunda Görevli Mahkeme
Görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir.
Kayseri Ağır Ceza Avukatı
Rüşvet suçu, kamu yönetiminde dürüstlük ve tarafsızlığın korunması açısından son derece önemli bir suç tipidir. Bu suçun oluşabilmesi için taraflar arasında görevin ifasıyla ilgili bir menfaat anlaşması yapılması gerekmektedir.
Ancak uygulamada bazı olaylar rüşvet değil, görevi kötüye kullanma veya irtikap suçu olarak da değerlendirilebilmektedir.
Bu davalarda yapılacak savunma, kişinin özgürlüğünü doğrudan etkileyebilir.Bu nedenle Kayseri Ceza Avukatı desteği almak, hukuki sürecin doğru şekilde yürütülmesi açısından önemlidir.
Deneyimli bir Kayseri Ağır Ceza Avukatı, soruşturma aşamasından temyiz sürecine kadar tüm süreci takip ederek müvekkilinin haklarını koruyacaktır.
Kayseri’de hizmet vermekte olan Av.Halil İbrahim Kebeşoğolu ile iletişime geçebilirsiniz.
📺 Videolu anlatımlar için Youtube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz