İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçu (TCK Madde 83)
Türk Ceza Hukuku’nda insan hayatına yönelik suçlar, en ağır yaptırımların uygulandığı suç kategorileri arasında yer almaktadır. Bu suçların başında ise kasten öldürme suçu gelmektedir. Ancak kasten öldürme suçu her zaman aktif bir hareketle işlenmeyebilir. Bazı durumlarda kişinin yapması gereken bir davranışı gerçekleştirmemesi de ölüm sonucuna yol açabilir.
İşte bu tür durumlar ihmali davranışla kasten öldürme suçu kapsamında değerlendirilmektedir.
Türk Ceza Kanunu’nun 83. maddesinde düzenlenen ihmali davranışla kasten öldürme suçu, kişinin belirli bir davranışı gerçekleştirme yükümlülüğü altında olmasına rağmen bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi sonucu bir kişinin hayatını kaybetmesi halinde oluşur.
Bu suç türü özellikle trafik kazaları, tıbbi müdahaleler, kurtarma yükümlülükleri ve tehlikeli durum yaratılması gibi olaylarda gündeme gelebilmektedir. Bu nedenle Ağır Ceza Mahkemelerinde görülen davalar arasında yer almaktadır.
Bu tür davalarda doğru hukuki değerlendirme yapılması ve etkin bir savunma hazırlanması için deneyimli bir Kayseri ceza avukatı veya Kayseri ağır ceza avukatı ile çalışılması büyük önem taşımaktadır.
Kasten Öldürme Suçunun İhmali Davranışla İşlanmesi Nasıl Olur?
İhmali davranışla kasten öldürme suçu, bir kişinin ölümünü önleme yükümlülüğü altında olmasına rağmen gerekli müdahaleyi yapmaması sonucu ölümün meydana gelmesi halinde oluşur.
Bu suç tipinin temelinde hareketsizlik (ihmal) bulunmaktadır.
Yani fail:
-Bir davranışı gerçekleştirmekle yükümlüdür
-Bu davranışı gerçekleştirme imkânı vardır
-Buna rağmen bilinçli şekilde hareketsiz kalır
Bu durum sonucunda bir kişinin hayatını kaybetmesi halinde ihmali davranışla kasten öldürme suçu oluşabilir.
Türk Ceza Kanunu bu tür durumlarda, failin pasif davranışını aktif bir davranış gibi değerlendirerek cezai sorumluluk doğurabileceğini kabul etmektedir.
TCK 83’e Göre İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçunun Faili
Genel anlamda kasten öldürme suçunun faili herkes olabilir. Başka bir ifadeyle herhangi bir kişi, bir başkasının hayatına son verebilir.
Ancak ihmali davranışla kasten öldürme suçunda fail herkes değildir.
Bu suçun faili sadece ölüm sonucunu önleme yükümlülüğü bulunan kişiler olabilir.
Bu yükümlülük ise Türk Ceza Kanunu’nun 83/2. maddesinde açık şekilde belirtilmiştir.
Kanuna göre bir kişinin ihmali davranıştan dolayı sorumlu tutulabilmesi için neticeyi önleme yükümlülüğü altında bulunması gerekmektedir.
Bu yükümlülük iki farklı şekilde ortaya çıkabilir.
Neticeyi Önleme Yükümlülüğü Nedir?
Ceza hukukunda neticeyi önleme yükümlülüğü, bir kişinin meydana gelebilecek zararlı sonucu engellemek için harekete geçme zorunluluğunu ifade eder.
Bu yükümlülük iki kaynaktan doğabilir:
-
Kanundan veya sözleşmeden doğan yükümlülük
-
Önceden gerçekleştirilen tehlikeli davranış
Bu iki durumdan biri mevcutsa, kişinin hareketsiz kalması cezai sorumluluk doğurabilir.
Kanundan veya Sözleşmeden Doğan Yükümlülük
Bazı kişiler görevleri gereği başkalarının hayatını koruma yükümlülüğü altındadır.
Bu yükümlülük,Kanundan, Sözleşmeden, Mesleki sorumluluktan kaynaklanabilir.
Bu durumda kişinin hareketsiz kalması ölüm sonucuna neden olursa ihmali davranışla kasten öldürme suçu oluşabilir.
Örneğin:
-Doktorun acil müdahale gerektiren hastayı tedavi etmemesi
-İtfaiye görevlisinin yangına müdahale etmemesi
-Cankurtaranın boğulmakta olan kişiye yardım etmemesi
-Çocuğun bakımından sorumlu ebeveynin gerekli müdahaleyi yapmaması
Bu kişiler insan hayatını koruma yükümlülüğü altında oldukları için hareketsiz kalmaları ağır cezai sorumluluk doğurabilir.
Bu tür olaylar çoğu zaman Ağır Ceza Mahkemelerinde yargılanmakta ve ciddi hapis cezalarıyla sonuçlanabilmektedir.
Bu nedenle böyle bir suç isnadıyla karşılaşan kişilerin tecrübeli bir ağır ceza avukatı ile savunma hazırlaması büyük önem taşımaktadır.
Önceden Gerçekleştirilen Davranışın Tehlikeli Bir Durum Yaratması
Neticeyi önleme yükümlülüğü bazen kişinin kendi davranışı sonucu ortaya çıkar.
Bir kişi yaptığı bir hareketle başkalarının hayatını tehlikeye sokan bir durum yaratmışsa, bu tehlikeyi ortadan kaldırma yükümlülüğü altına girer.
Örneğin:
-Bir sürücünün aracıyla bir yayaya çarpması
-Bir kişinin kazaya sebep olması
-Bir kişinin tehlikeli bir durum yaratması
Bu durumda fail, meydana gelen tehlikeyi ortadan kaldırmak için gerekli müdahaleyi yapmak zorundadır.
Eğer kişi yardım etmez ve yaralı kişi bu nedenle hayatını kaybederse ihmali davranışla kasten öldürme suçu gündeme gelebilir.
Bu tür olaylar özellikle trafik kazalarında sıkça görülmektedir.
Örneğin bir sürücünün çarptığı kişiyi olay yerinde bırakması ve yardım çağırmaması sonucunda ölüm meydana gelirse, olayın niteliğine göre TCK 83 kapsamında değerlendirme yapılabilir.
Suçun Mağduru
Bu suçun mağduru yaşam hakkı ihlal edilen kişidir.
Türk hukuk sisteminde yaşam hakkı en temel insan hakkı olarak kabul edilmektedir.
Bu nedenle ölümle sonuçlanan ihmali davranışlar ciddi yaptırımlara bağlanmıştır.
Mahkemeler özellikle şu hususları incelemektedir:
-Ölümün gerçekten ihmali davranış nedeniyle meydana gelip gelmediği
-Failin müdahale etme imkânının olup olmadığı
Bu değerlendirmeler sonucunda fail hakkında ağır hapis cezaları verilebilmektedir.
Suçun Manevi Unsuru: Kast
İhmali davranışla kasten öldürme suçu kasten işlenebilen bir suçtur.
Türk Ceza Kanunu’nun 21. maddesine göre kast:
Suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir.
Bu suç bakımından kastın varlığı için:
-Failin ölüm sonucunu öngörmesi
-Ölümü engelleyebilecek durumda olması
-Buna rağmen hareketsiz kalmayı tercih etmesi
Gerekmektedir.
Eğer fail ölüm sonucunu istemiyor ancak gerekli dikkat ve özeni göstermemişse bu durumda taksirle öldürme suçu gündeme gelebilir.
Bu nedenle kasten öldürme ile taksirle öldürme arasındaki ayrım ceza miktarı açısından son derece önemlidir.
Bu ayrımın doğru yapılabilmesi için çoğu zaman ceza hukuku alanında uzman bir ceza avukatı desteği gerekmektedir.
İhmali Davranışla Kasten Öldürme Suçunda Cezalar
Türk Ceza Kanunu’nun 83. maddesine göre Belli bir yükümlülüğün ihmali ile ölüme neden olan kişi hakkında, temel ceza olarak, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine yirmi yıldan yirmibeş yıla kadar, müebbet hapis cezası yerine onbeş yıldan yirmi yıla kadar, diğer hallerde ise on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunabileceği gibi, cezada indirim de yapılmayabilir.
Cezanın belirlenmesinde şu unsurlar dikkate alınır:
-Failin kusur derecesi
-Failin müdahale imkânı
-Ölüm sonucunun nasıl gerçekleştiği
-Olayın oluş şekli
Mahkeme bu faktörleri değerlendirerek kanunda belirtilen cezayı indirilebilir .
Kayseri Ağır Ceza Avukatı
İhmali davranışla kasten öldürme suçları Ağır Ceza Mahkemelerinde yargılanmaktadır.
Bu tür davalarda yapılacak savunma son derece kritik öneme sahiptir.
Savunma sırasında özellikle şu konular detaylı şekilde incelenmelidir:
-Neticeyi önleme yükümlülüğünün varlığı
-Failin müdahale imkânının olup olmadığı
-Ölüm sonucunun başka bir sebepten meydana gelip gelmediği
-Failin kastının bulunup bulunmadığı
Bu noktada yapılacak hukuki analiz, davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.Ağır ceza davalarında yapılacak küçük bir hukuki hata dahi çok ağır sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle ağır ceza yargılamalarında deneyimli bir Ceza Avukatı ile çalışmak son derece önemlidir.
Kayseri’de hizmet vermekte olan Av.Halil İbrahim Kebeşoğolu ile iletişime geçebilirsiniz.
📺 Videolu anlatımlar için Youtube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz